Tâm Phẫn Ca
Tham gia Phong trào vận động hòa bình những năm 1964-1966 ở các đô thị miền Nam Việt Nam, tôi có ba bài thơ được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc. Bài Để Lại Cho Em (Tâm Ca số 5) nhiều người còn nhớ. Nhưng hai bài Nhân Danh và Chuyện Hai Người Linh chưa in thành tập nên nhiều người muốn biết mà tìm không ra. Để phục vụ bạn đọc và cũng để lưu giữ làm kỷ niệm tôi trích lại bài Tâm Phẫn Ca của Phạm Duy đăng trong trang Web của ông sau đây.

Tâm Phẫn Ca

Tâm phẫn ca, cũng còn được gọi là "bài ca nổi giận" (chanson en colère) lần lượt ra đời, phần nhiều là những bài thơ được phổ nhạc. Lý do là vì sau khi tâm ca và một vài bài tâm phẫn ca của tôi được phóng ra thì nó gây một tiếng vang trong đám thi sĩ và nhạc sĩ trẻ. Nhiều bài thơ chống chiến tranh được viết ra, ví dụ thơ của Thái Luân, Tâm Hằng Nguyễn Đắc Xuân, Luân Hoán v.v... và nhiều bản nhạc phản chiến được soạn ra, ví dụ những nhạc phẩm của Trịnh Công Sơn, Miên Ðức Thắng v.v...

Tôi phổ nhạc những bài thơ như NHÂN DANH, BI HÀI KỊCH, ÐI VÀO QUÊ HƯƠNG... và gọi đó là những "tâm phẫn ca".

NHÂN DANH

Theo thơ Tâm Hằng
(Saigon - 1966)

Vì giữ mình tôi phải giết, phải giết
Giết một người, giết một người !
Xin nhân danh ngồi dưới mặt trời
Vì giữ mình tôi phải giết một người.
Vì gia đình tôi phải giết, phải giết
Giết mười người, giết mười người !
Xin nhân danh hạnh phúc lạc loài
Vì gia đình tôi phải giết mười người.
Vì xóm làng tôi phải giết, phải giết
Giết ngàn người, giết ngàn người !
Xin nhân danh ruộng đất hẹp hòi
Xin nhân danh ruộng đất hẹp hòi
Giết ngàn người.
Vì giống nòi, tôi phải giết, phải giết
Giết vạn người, giết vạn người !
Xin nhân danh Tổ Quốc đẹp ngời
Vì giống nòi, tôi phải giết vạn người.
Vì lý tưởng, tôi phải giết, phải giết
Giết triệu người, giết triệu người !
Xin nhân danh giải phóng loài người
Vì lý tưởng tôi phải giết triệu người.
Vì nhân loại tôi phải giết, phải giết
Giết trọn loài người, giết trọn loài người
Xin nhân danh đường lối hoà bình
Xin nhân danh đường lối hoà bình... giết luôn tôi !!!

BI HÀI KỊCH

theo thơ Thái Luân
(Saigon - 1966)

Ðạo diễn đưa tay lên
Ðạo diễn đưa tay xuống
Bi hài kịch mở màn
Bi hài kịch khai trương
Diễn viên quay súng bắn
Diễn viên gục đầu đường
Máu chẩy vệt loang loang
Máu chẩy vào quê hương
Quê hương là ruộng đồng
Quê hương là mưa nắng
Quê hương là khoai sắn
Quê hương là cơm ngon.

Ðạo diễn đưa tay lên
Ðạo diễn đưa tay xuống
Bi hài kịch đổi màn
Bi hài kịch thay phông
Diễn viên đang tra tấn
Diễn viên chịu cực hình
Mắt nhìn mặt đăm đăm
Mắt nhìn vào xa xăm
Xa xăm là cửa nhà
Xa xăm là Ba, Má
Xa xăm là vợ ta
Xa xăm là con thơ.

Ðạo diễn đưa tay lên
Ðạo diễn đưa tay xuống
Bi hài kịch đủ màn
Bi hài kịch thêm sen
Diễn viên khen nhau mãi
Diễn viên chửi nhau hoài
Gió thổi từ muôn nơi
Tai nghe lời ngọt bùi
Tai nghe lời ân ái
Tai nghe lời nhạc rơi
Tai nghe lời thơ vui.

Ðạo diễn đưa tay lên
Ðạo diễn đưa tay xuống
Bi hài kịch bỏ màn
Bi hài kịch chưa xong
Diễn viên rơi nước mắt
Ðạo diễn khóc hay cười
Khán giả thì bưng môi
Khán giả thì im hơi
Ôi bi kịch còn dài
Trong hay ngoài sân khấu
Bên trên hay là bên dưới
Ai cũng buồn như nhau
*
Ðạo diễn đưa tay lên
Ðạo diễn đưa tay xuống
Bi hài kịch còn dài
Bi hài kịch chưa thôi !

ÐI VÀO QUÊ HƯƠNG

theo thơ Hoa Ðất Nắng
(Saigon - 1966)

Tôi vào quê hương bằng cuộn dây thép gai
Ðồng cỏ cha tôi, tôi trói gô hình hài
Tôi đào thông hào, trồng cây chông nhọn hoắt
Tôi giơ tay cao, tôi cấu tôi cào
Tôi vào quê hương bằng xe traction
Chở mìn clay-mo, plát-tíc đi ngoài đường
Tôi đặt lên sườn Mẹ Việt Nam gầy ốm
Ôi Mẹ tan tành ! Ôi Mẹ phanh thân !
Tôi vào quê hương bằng dòng nước mắt
Nước mắt vợ chồng, nước mắt cha con
Nước mắt bạn bè, nước mắt anh em
Tôi lội tôi bơi mệt nhoài trong đó
Máu loang từ đầu, chảy xuống ruột mềm
Tôi vào quê hương qua nòng thép súng
Lửa cháy trong làng, lửa cháy trong thôn
Lửa cháy trong lòng, lửa cháy trong tim
Trên da mặt tôi mọc lên cổ thụ
Cổ thụ sai oằn lựu đạn mooc-chiê !
Tôi vào quê hương cùng một gánh hát quê
Ðả đảo hoan hô tôi đứng lên làm hề
Lũ trẻ ngù ngờ cười phun nước miếng
Trên da mặt tôi, trên yếm, trên đầu
Tôi vào quê hương quà tặng nhớ đem theo
Một khẩu thompson hay chiếc súng cộng đồng
Mỗi thằng một đứa, dành cho nhau một phát
Mỗi đứa một thằng, dành một phát cho nhau.

Tâm phẫn ca nói tới người lính Việt Nam mà không dùng những lời ca nịnh lính hay mị dân mà các bộ máy tuyên truyền lúc đó đang đề cao. Nó nói về cái chết của người lính trẻ.

NGƯỜI LÍNH TRẺ
(Saigon-1971)

Người lính trẻ chết trận chiều qua
Nên trăng sao vụt tắt chẳng ngờ
Người lính trẻ chết trận hồi mơi
Nên hôm nay chẳng có mặt trời
Người lính trẻ chết trận ngày mai
Trên quê hương ngọn lúa rụng rời
Người lính trẻ chết trận ngày kia
Trên ngôi cao là hết dị kỳ
Nhiều vị Trời ngồi ôm mặt khóc
Nhiều vị Thần rủ nhau vụt mất
Tình chỉ còn mầu tang lạnh ngắt
Và còn gì nhan sắc người yêu ?
Sờ vào đàn thì dây vừa đứt
Ðọc truyện tình, dòng chữ rụng rơi
Rồi loài người đổi thay hình dáng
Người trần truồng về thuở hồng hoang...
Người lính trẻ chết trận ngoài khơi
Nên không nghe chủ nghĩa tuyệt vời
Người lính trẻ chết trận bờ ao
Không giương danh một chế độ nào
Người lính trẻ chết trận còn đâu
Nên không lâu, nổ vỡ địa cầu
Người lính trẻ chết trận rồi nghe !
Xin nghe đây tận thế gần kề
NGƯỜI LÍNH TRẺ...
CHẾT TRẬN CÒN CHI !
CÒN CHI ?

Vì cái chết của tuổi trẻ cho nên tất cả đều nổi giận: mặt trời, trăng, sao phải vụt tắt, ngọn lúa phải rụng rời, các vị Thần, các vị Trời phải ôm mặt khóc rồi rủ nhau chạy mất, dây đàn phải đứt, dòng chữ phải tan, con người trần truồng phải trở về thời hồng hoang cho tới khi địa cầu nổ toang, cuộc đời tận thế !

Phẫn nộ cho nên sau khi nói chuyện nổi giận về cái chết của NGƯỜI LÍNH TRẺ thì nói chuyện mỉa mai với CHUYỆN HAI NGƯỜI LÍNH, chuyện khôi hài đen của BÀ MẸ PHÙ SA...

CHUYệN HAI NGƯỜI LÍNH

theo thơ Tâm Hằng
(Saigon-1968)

Có hai người lính ở chung một làng
Cùng yêu Tổ Quốc Việt Nam
Có hai người lính ở chung một làng
Cùng yêu ruộng đất Việt Nam
Có hai người lính cùng chung họ hàng
Cùng chung nòi giống Việt Nam.
Có hai người lính cùng chung một lòng
Cùng không để mất Việt Nam
Có hai người lính cùng tiến lên đường
Quyết tâm gìn giữ Việt Nam.

Có hai người lính ruổi rong đường trường
Ngày đêm ủ ấp hờn căm
Có hai người lính ruổi rong đường trường
Cùng đi lùng bắt địch quân
Có hai người lính là hai người hùng
Cùng đi diệt lũ thù chung !
Có hai người lính nằm trên ruộng đồng
Cùng ôm khẩu súng chờ mong
Có hai người lính, một sớm mai hồng
Giết nhau vì nước Việt Nam.

Chuyện BÀ MẸ PHÙ SA có thể là chuyện có thực như chuyện BÀ MẸ GIO LINH. Nhưng chuyện bà mẹ bây giờ khôi hài hơn.
BÀ MẸ PHÙ SA

(Saigon 1967)
MỞ ÐẦU

Tôi nghe người ta kể chuyện
Xin hát bà con cô bác nghe, cô bác nghe...

Mẹ người, mẹ người ở đất Phù Sa
Mới năm mươi tuổi đã già như tám mươi
Mẹ ngồi, mẹ ngồi bấm đốt ngón tay
Xóm tuy là tuy xóm nhỏ
Ðổi thay, đổi thay bao lần
Ù là ù ù ơ, ù ụ ơ !
Không ai chê Việt Nam
Dân tộc ta thiếu sức hùng
Mà người thì quanh năm
Phải ôm lấy hãi hùng
Năm mươi năm làm dân
Chưa được mấy lúc mừng
Vậy mà Mẹ không than
Chỉ sống với lòng thương.

Mẹ già, mẹ già ở túp lều tranh
Ðói no ai biết rách lành ai có hay ?
Một ngày, một ngày tháng tám năm sáu mươi hai
Có anh Ba cán bộ về đây tuyên truyền
Hò là hò hò khoan, ớ hò khoan !
Anh thưa anh học xong
Chiến lược giữ xóm làng (Ấp Chiến Lược)
Mẹ gật gù nghe anh, và xin rất cám ơn !
Ðang khi anh (cán bộ ấp chiến lược) cười vang,
Ai nổ súng dưới vườn ?
Mẹ vội lùa anh Ba vào trốn dưới gầm giường.

Mẹ cười, mẹ cười trông cũng thiệt là vui
Bước ra đón khách, trông người cũng rất quen
Mẹ mời, mẹ mời anh miếng bánh men
Hỏi thăm sức khoẻ và khen anh hiền lành
Ðồ là đồ mi fa, són đồ mị fa
Anh xưng tên là Tư, đi giải phóng xóm làng (Mặt Trận)
Mẹ gật gù nghe anh, và xin rất cám ơn !
Trông ra trên đường mương
Quân Ðội Mỹ tới gần
Mẹ vội lùa anh Tư cũng vào trốn dưới gầm giường...

KẾT LƠ LỬNG
Tới đây là xong nửa chuyện
Không biết rồi ai sẽ cứu ai ?
Ai sẽ cứu ai ?

 


Phạm Duy

 

 
 
Các bài Bài mới viết khác
Các bài Bài mới viết