Đối thoại ngắn với Dominique Bouchart

 

Nói đến môi trường văn hoá, lại nhớ buổi chúng tôi[1] dẫn ông Bouchart  vào thăm nhà bà Tùng Chi, một nhân sĩ nỗi tiếng ở Kim Long. Bà Tùng Chi có ngôi nhà cổ và cả khuôn viên khá đẹp. Năm nay bà đã 85 tuổi. Đi phải có người dìu hoặc chống gậy. Song bà còn minh mẫn lắm. Bà nói chuyện trực tiếp với ông Bouchart không cần phiên dịch. Tôi có thể ghi lại đây cuộc đối thoại ngắn ngủi :

- Tôi vô cùng sung sướng về cuộc viếng thăm của ông tới đất nước tôi, gia đình tôi.

- Tôi hân hạnh kính chúc sức khoẻ cụ.

- Tôi trông ông quen lắm, dường như đã gặp ông đâu đó.

- Thưa cụ có thể lắm. Hoặc là kiếp trước của tôi.

- Cụ có khu vườn và cây cối đẹp quá

 - Vâng, cám ơn ông, khuôn viên của tôi giống như một cô gái quê, có gương mặt đẹp nhưng không biết cách trang điểm.

- Thưa cụ, cái đẹp chính là sự mộc mạc.

- Ông quá khen.

- Thưa cụ, nếu không làm phiền cụ, thì theo cụ ở Huế cái gì là quan trọng nhất ? (Đây là điều mà ông Dominique Bouchart luôn tìm hiểu suốt hành trình tại Huế).

Không một chút do dự, bà Tùng Chi đáp :

- Thưa ông: Văn hóa.

-  Xin cụ tha thứ cho tính tò mò của tôi, ở Huế cụ thích cái gì nhất?

Ông Dominique Bouchart không phải là báo. Nhưng những câu hỏi ông đặt cho bà già 85 tuổi, tưởng có thông minh như Esope cũng phải lúng túng.

Bà Tùng Chi thản nhiên nhìn vào mắt ông Dominique Bouchart và với nụ cười độ lượng, bà đáp:

- Mưa dầm.

Dominique Bouchart tròn xoe mắt ngạc nhiên. Bà Tùng Chi chỉ ra ngoài trời mưa nói tiếp:

- Từ bữa ông vô Huế đến nay mưa cứ rả rích như thế này phải không?

Ông Bouchart gật đầu xác nhận. Bà Tùng Chi cười vỡ ra:

 - Đối với lữ khách, cái mưa xứ Huế chúng nó làm họ phát ngấy. Nó xâu xé tâm can họ bằng nỗi buồn nhức nhối. Nhiều người không chịu nỗi, trú chưa ấm chỗ đã lại đi ngay. Nhưng với tôi ông biết không. Không thể hình dung nổi tôi có thể sống mà lại không có mưa dầm Huế. Sài Gòn cữ này đang ấm áp. Vậy mà tôi lại rời Sài Gòn cách đây hai tuần, để về đón mưa Huế. Ngay tại Paris cũng thế thôi. Tôi có thể nán chơi với các con tôi qua các mùa, trừ mùa mưa ở Huế.

Ông Dominique Bouchart nắm tay bà tỏ vẻ thán phục.

Tuy yếu, nhưng bà Tùng Chi vẫn nhiệt thành tiễn khách ra tận cổng. Tôi xốc tay đỡ bà với vẻ thận trọng kính ái như nâng đỡ mẹ tôi khi người còn sống. Nắm chặt tay tôi với vẻ ngậm ngùi trước khi giã biệt, bà nói:

 - “Các ông văn hoá Thừa Thiên, các ông văn hoá ngoài Bộ Văn hoá tôi thấy nhiều rồi, nhưng cái chính là phải thấy được VĂN HÓA kia”.

(Trích Hoàng Quốc Hải,

 bút ký "Mười ngày cùng sứ giả UNESCO tại Cố đô Huế", 

báo Người Hà Nội số 46, Chủ nhật 20-11-1994, tr.7)


[1] Nhà văn Hoàng Quốc Hải

 

 
Thư viện sách
Tác giả: Nguyễn Đắc Xuân
Năm: 2003
NXB: NXB Văn học
Tác giả: Nguyễn Đắc Xuân
Năm: 2004
NXB: Thuận Hóa
Tác giả: Nguyễn Đắc Xuân
Năm: 2010
NXB: Thuận Hóa
Tác giả: Nguyễn Đắc Xuân
Năm: 2009
NXB: NXB Văn học
Tác giả: Nguyễn Đắc Xuân
Năm: 2007
NXB: Thuận Hóa
123