Trên con đường văn hóa Việt Nam, em theo Thầy Nhất Hạnh - P4
Qua thầy Lê Mạnh Thát và anh Nguyễn Chính (nguyên Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ) em được mời tham dự Đại lễ Phật Đản Liên hiệp quốc 2008 (Vesak 2008) tại Hội trường Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình, từ ngày 13 đến 17-5-2008.

8. Từ Đại lễ Vesak 2008 đến chùa Đình Quá

Em rất hân hạnh chứng kiến đoàn Tăng, Ni, Cư sĩ Phật giáo Làng Mai có trên 400 người dự Đại lễ Vesak 2008 tại Thủ đô Hà Nội. Bài thuyết trình chính do Thiền sư Thích Nhất Hạnh đảm trách được xếp thứ hai với nhan đề ”Vai trò của Phật giáo trong việc ngăn ngừa chiến tranh”. Với giọng nói trong sáng, thân thiện, truyền cảm, thấm sâu vào lòng người, Thầy đã thu hút được sự chú ý của người nghe trong từng hơi thở. Việc ngăn ngừa chiến tranh bắt nguồn từ tự thân mỗi con người thông qua sự tỉnh thức trong hiện tại. Vì “Chỉ có tỉnh thức, con người mới có thể sử dụng ái ngữ, biết lắng nghe để ngồi lại chuyển hóa hận thù và sự hiểu lầm lẫn nhau”.

Tăng, ni và cư sĩ Làng Mai tham dự Đại lễ Phật Đản Liên hiệp quốc 2008 (Vesak 2008) tại Hội trường Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình (từ ngày 13 đến 17-5-2008)

Thuyết trình chính thức thứ hai: Thiền sư Thích Nhất Hạnh trình bày ”Vai trò của Phật giáo trong việc ngăn ngừa chiến tranh”     

Được tham dự Đại lễ Vesak 2008, em được nghe Thiền sư Thích Nhất Hạnh thuyết giảng trên diễn đàn quốc tế, được gặp lại Bác sĩ Eric Wulf  - vị ân nhân của cuộc vận động của Phật giáo Huế chống chế độ độc tài gia đình trị phân biệt tôn giáo năm 1963 ở Huế, gặp lại được nhiều Phật tử thân quen từ các nước về dự Đại lễ Vesak 2008. Và, cũng thật bất ngờ, người phiên dịch tiếng Anh trực tiếp cho Thiền sư Thích Nhất Hạnh là cô Diệu Lan – thứ nữ của nhà văn Tô Nhuận Vỹ bạn em. Diệu Lan làm việc ở Bộ Ngoại giao. Em đã nghe Diệu Lan dịch cho các cán bộ cao cấp trong Chính phủ, cho nên việc dịch tiếng Anh trong một Hội thảo như thế nầy không có gì lạ. Điều lạ đối với em là không ngờ Diệu Lan rất hiểu Đạo Phật Pháp môn Làng Mai của Thiền sư Nhất Hạnh. Diệu Lan sử dụng từ của Đạo Phật Làng Mai rất chuẩn. Những tăng, ni, Cư sĩ chuyên gia tiếng Anh trong tăng thân Làng Mai đều khen Diệu Lan giỏi. Không ngờ trí thức trẻ am hiểu Đạo Phật Làng Mai nhanh đến như vậy. Các thầy bảo em: Nếu quan tâm nghiên cứu, không những trí thức trẻ Việt Nam mà sự thực trí thức trẻ (và cả người lớn tuổi) các nước Âu, Mỹ đã gặp được Đạo Phật Làng Mai cả chục năm trước rồi. Có lẽ vì thế GS Mai Quốc Liên – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Quốc học kiêm Tổng biên tập báo Hồn Việt gọi điện cho em ”Anh đang dự Vesak 2008, tranh thủ cố gắng hết mình làm sao thực hiện cho kỳ được một cuộc phỏng vấn Thiền sư Thích Nhất Hạnh cho Hồn Việt”. 

Thực hiện yêu cầu của báo Hồn Việt, em lấy Taxi đi tìm tăng thân Làng Mai để được gặp Thầy Nhất Hạnh. Trước tiên chạy đến Khách sạn Kim Liên  tại số 5 - 7, Đào Duy Anh, Phương Mai, Đống Đa – nơi ở được đăng ký lưu trú chính thức của Đoàn Làng Mai. Khách sạn Kim Liên cho biết đoàn Làng Mai đi giảng pháp tối mới về. Sau một hồi hỏi thăm mới biết được trưa hôm ấy Sư ông Làng Mai và đoàn có cuộc pháp thoại ở chùa Đình Quán. Em chưa hề biết chùa Đình Quán ở đâu cả nhưng biết được thông tin cụ thể về Thầy như thế em rất mừng. Em lấy Taxi đi tiếp. Chùa Đình Quán ở xã Phú Diễn, huyện Từ Liêm, xe chạy lên hướng Tây Bắc bằng Quốc lộ 32 đi Sơn Tây, cách trung tâm Hà Nội khoảng 12 km.

Chùa Đình Quán. Ảnh TL

Bước vào cổng chùa em thấy Phật tử nằm nghỉ trưa la liệt từ ngoài sân đến chánh điện. Hỏi thăm không ai biết Thầy ở đâu cả. Em không hy vọng được gặp Thầy lúc nầy nên lang thang ra trước chánh điện rồi vòng qua vườn chùa bên phải. Lúc nầy vừa mệt vừa đói bụng, bắt gặp được một cái đình có dựng tấm bia cổ đứng giữa khu vườn cây lá lúp xúp mát mẻ, em lách mình vào đó ngồi nghỉ. Không ngờ lại gặp một phật tử áo lam cũng đang đi tìm một nơi yên tĩnh để nghỉ  trưa. Nghe anh nói giọng Huế, em vui quá. Đó là kỹ sư hóa học Nguyễn Đạt – người gốc Huế, hiện ở Mỹ (8 Camly Lane, Chadds Ford, PA 19317 USA), anh đi theo tăng thân Làng Mai về dự Đại lễ Vesak 2008. Em tâm sự với anh: mục đích em đến đây để thăm Thầy Thích Nhất Hạnh và thực hiện một cuộc phỏng vấn cho báo Hồn Việt ở Thành phố Hồ Chí Minh. Anh thấy việc đó hơi khó vào lúc nầy, anh chúc em may mắn. Đứng bên tấm bia cổ, Kỹ sư Đạt và em tò mò tìm hiểu bài văn khắc trên bia. Chị ơi, một tài liệu hết sức thú vị: Bài văn bia nói về lịch sử chùa Đình Quán và phong tục tập quán tốt đẹp của người dân địa phương ngày xưa. Tác giả bài văn bia là Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan (1527 – 1613). Đang bình luận về một thông tin lịch sử quý thì bỗng có tiếng cành lá xào xạc như thử một làn gió đang luồn qua vườn chùa. Em nhìn ra thì ... chị ơi, em không tưởng tượng được khi thấy Thầy cầm chiếc nón lá thanh thản dạo qua, đi theo sau là Sư cô Đàm Nguyện – trụ trì chùa Đình Quán và mấy thị giả. Như một phép lạ, em có cảm tưởng như Thầy vừa ở trên trời giáng xuống vậy. Em chấp tay vái: ”Kính lạy Thầy...!”.

Với Sư ông TNH bên cạnh tấm bia lịch sử chùa Bái Đính của Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan (xã Phú Diễn, Từ Liêm, Hà Nội).

Thầy cũng ngạc nhiên hỏi:

- ”Ôi, sao anh Xuân lại ở đây?” - Rồi Thầy trách em - ”Mùa đông năm rồi sao không qua tu ở Làng Mai? Năm nay qua nhé!”.

Em xúc động quá chưa trả lời kịp thì Phật tử Nguyễn Đạt – người thân của tăng đoàn Làng Mai, trả lời giúp em:

- ”Anh Xuân từ Huế ra dự lễ Vesak, chờ để được gặp Sư Ông phỏng vấn cho báo Hồn Việt”.

Thầy xoa đầu em rồi bảo:

- ”Tôi bận lắm, chuyện gì đó về Huế sẽ trả lời”.

Được một lời hẹn như thế là phúc lắm rồi. Chưa được hỏi chuyện, em xin phép được chụp ảnh với Thầy để ghi lại cái kỷ niệm kỳ diệu nầy, Anh Nguyễn Đạt, Sư cô Đàm Nguyện cũng được chụp ảnh chung với Thầy.

Sư cô Đàm Nguyện và Kỷ sư Nguyễn Đạt đi theo Thiền sư Thích Nhất Hạnh trong vườn chùa Đình Quán (Hà Nội). Ảnh NĐX

9. Tiếng nói đi xây tình người

Về Huế, sáng  ngày 20-5-2008, em lên chùa Từ Hiếu để theo xe của chùa về sân bay Phú Bài đón Thầy. Nhưng em đến nơi thì xe vừa chạy mất. Vào chùa gặp nhà văn Trần Thùy Mai đến chờ để chuyển nhuận bút Am Mây Ngủ của Thầy do Nxb Thuận Hóa ấn hành cho Làng Mai. Nhiều văn nghệ sĩ trí thức như nhà văn dịch giả Bửu Ý, bác sĩ Dương Đình Châu.v.v. cũng đến chờ đón Thầy. Đợi mãi đến gần 12g thì xe rước Thầy về đến chùa Từ Hiếu trong tiếng vỗ tay hân hoan, trìu mến của bốn chúng. Buổi ngọ trai hôm ấy thật đông vui. Đặc biệt có món chè Huế do bà xã em nấu đãi Phật  tử và Tăng thân Làng Mai, ai ăn cũng khen ngon. Chỉ riêng em thì đang lo công việc nên ăn không thấy ngon. Trông thấy Thầy đi ngang có vẻ mệt nhọc, quý tôn đức tăng ni bao quanh lấy Thầy, em nghĩ  khó lòng được chen vào để hỏi chuyện Thầy. Em lo không thực hiện được bài phỏng vấn, không hoàn thành được nhiệm vụ báo Hồn Việt giao. Buổi trưa về nhà em chỉ chợp mắt được một chút rồi lại rú xe chạy lên Từ Hiếu. 

Buổi chiều, sau buổi Thiền trà, Thầy vừa vào nằm võng nghỉ trong cái cốc dành tiêng cho Thầy ở gần khu lăng mộ các Thài Giám, may quá thầy Chí Mậu – trú trì Tổ đình Từ Hiếu, dẫn em vào gặp Thầy. Thấy em, Thầy ngồi dậy bắt tay mừng gặp lại em, những mệt nhọc của Thầy được giấu kín dưới nụ cười hiền hòa vốn có trên môi Thầy.

SaucuocPhongvanRR

Bên Thầy Nhất Hạnh sau cuộc phỏng vấn

Em xin Thầy cho biết ý kiến ba nội dung:

1. Đối với việc chùa Diệu Nghiêm không thực hiện lời cam kết tổ chức tu theo Pháp môn Làng Mai, lại có hành động đuổi các sư cô Làng Mai ra khỏi chùa, Thầy bảo con phải làm gì?

Thiền sư Thích Nhất Hạnh.- Làm thinh. Im lặng là vàng.

2. Kính bạch Thầy, ở Huế có nên lập một tăng thân trí thức tu học theo Pháp môn Làng Mai không?

 Thiền sư Thích Nhất Hạnh.-  Rất cần. Có tăng thân trí thức để giúp việc văn hóa giáo dục.

3. Kính bạch xin Thầy trả lời một số vấn đề về việc hoằng dương đạo pháp theo pháp môn Làng Mai ở Âu, Mỹ.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh.-  Trả lời [....]

(Chị xem phần Phụ lục ở cuối bài).

Được Thầy trả lời một cách rõ ràng, sâu sắc, thực tế. Em mừng như ngày thi đỗ Tú Tài vậy. Đêm hôm đó em thức đến hai giờ sáng mởi tháo xong cuộc phỏng vấn Thầy Nhất Hạnh ra khỏi băng cát-xét. Nhiều đoạn Thầy nói nhỏ quá, em phải nghe đi nghe lại nhiều lần mới ghi ra giấy được. Sáng hôm sau em đưa bài lên nhờ Thầy xem lại và chỉ giáo cho những chỗ bất cập. May quá, Thầy chỉ sửa một vài câu chưa rõ ràng, bài trả lời phỏng vấn của Thầy được Thầy vừa ý. Lúc nầy Thầy trò mới có thời gian nói chuyện tiếp. Thầy hỏi cuộc sống của Phạm Duy sau ngày về nước ra sao. Em kể chuyện hoạt động âm nhạc của Phạm Duy, đặc biệt là hai đêm nhạc Con Đường Tình Ta Đi vào ngày 9 và 10 tháng 5 vừa qua ở Tp Hồ Chí Minh. Thầy nhờ em chuyển lời chúc sức khỏe nhạc sĩ Phạm Duy. Thầy mong có dịp mời nhạc sĩ về dự một khóa tu ở chùa Từ Hiếu để có thêm năng lượng cho những sáng tác mới, những ca khúc phụ đề của ca khúc Việt Nam Việt Nam.

Lúc chia tay, bất ngờ Thầy bảo em (đại ý): Về phương diện chính trị của nước mình còn nhiều vấn đề cần phải cải tổ, nhưng rồi ra chính trị của Việt Nam cũng sẽ đứng đầu Đông Nam Á. Về phương diện kinh tế đang bị tham nhũng gây thất thoát nhiều nhưng rồi kinh tế Việt Nam cũng sẽ đứng đầu Đông Nam Á. Nhưng văn hóa Việt Nam thì ... không là gì đối với thế giới cả. Do đó chúng ta phải có trách nhiệm, phải hoạt động đưa văn hóa Việt Nam vươn lên ít nhất cũng phải ngang tầm  với vị thế chính trị và kinh tế của Việt Nam. Tôi và Làng Mai đang thực hiện nhiệm vụ đó ở các nước Âu Mỹ, ở trong nước giới trí thức văn nghệ sĩ các anh phải phấn đấu cho nhiệm vụ ấy!

Chị ơi, nhiệm vụ Thầy giao cho bọn em quá ý nghĩa. Em cúi đầu nhận lảnh lời Thầy dạy, trong lòng vừa mừng vừa lo. Mừng là không ngờ mấy chục năm qua em theo đuổi việc nghiên cứu lịch sử văn hóa, đưa những giá trị của văn hóa Việt Nam vào cuộc đời, có thể xem là những hành trang đi cùng đường với cuộc vận động cho văn hóa Việt Nam của Thầy. Ở nước ngoài gần 30 năm qua Thầy đã tạo được cho Làng Mai một thế đứng vững chắc để hoạt động cho Phật giáo, cho văn hóa Việt Nam. Và đã được cả thế giới ngưỡng mộ. Nhưng trong hoàn cảnh hiện nay ở trong nước có chỗ đứng nào dành cho trí thức văn nghệ sĩ Việt Nam để họ có thể đem hết tài năng và trí tuệ góp phần đưa văn hóa Việt Nam lên vị thế đứng đầu Đông Nam Á đâu?

Thời chiến tranh Thầy là sứ giả hòa bình

Thời hòa bình, đất nước hội nhập quốc tế, Thầy – người xây dựng nên Trung tâm Phật giáo Việt Nam quốc tế - Đạo Phật Làng Mai - trở nên lãnh tụ văn hóa Việt Nam toàn cầu.

Được ánh sáng trí tuệ của Thiền sư Thích Nhất Hạnh chiếu rọi, từ nay em mới hiểu ý nghĩa những gì em đã làm và em phải tiếp tục con đường mình đã chọn như thế nào để xứng đáng là một trí thức Phật tử của thời đại mới.

Mỗi lần gặp nhạc sĩ Phạm Duy em lại nhớ đến Thầy và hôm nay gặp lại Thầy em lại nhớ Phạm Duy. Trên đường về em lẫm nhẫm mấy câu mà em còn nhớ trong ca khúc Việt Nam Việt Nam kết thúc Trường ca Mẹ Việt Nam của Phạm Duy ngày xưa:   


Việt Nam trên đường tương lai,
Lửa thiêng soi toàn thế giới
Việt Nam ta nguyện tranh đấu cho đời
Tình yêu đây là khí giới,
Tình thương đem về muôn nơi
Việt Nam đây tiếng nói đi xây tình người”

Lá thư hơi dài, chị có mệt lắm không? Chị có tin văn hóa Việt Nam một ngày kia có thể soi toàn thế giới được không? Thiền sư với Đạo Phật Làng Mai đã bước đầu làm được, Việt Nam tại sao không?

Huế, mùa thu năm 2008

Nguyễn Đắc Xuân

Phụ lục

 

 Thiền sư Thích Nhất Hạnh trả lời Phỏng vấn báo Hồn Việt

Đại lễ Phật Đản Liên Hiệp Quốc Vesak 2008 bế mạc, Thiền sư Thích Nhất Hạnh và tăng thân Làng Mai gần 500 người rời Hà Nội, đáp máy bay về Tổ đình Từ Hiếu ở Huế nghỉ ngơi vài hôm trước khi vào HộI An tổ chức sinh hoạt với doanh nhân tại Palm Garden Resort từ 24 đến 25-5-2008, một đại diện của báo Hồn Việt hân hạnh được gặp Thiền sư và được Thiền sư trả lời một số câu hỏi mà độc giả của Hồn Việt đang quan tâm sau đây.

 1. Nguyễn Đắc Xuân- Xin cám ơn Thiền sư đã dành thời gian nghỉ ngơi quý báu nầy tiếp đại diện báo Hồn Việt của Hội Nhà văn Việt Nam. Để tranh thủ thời gian, kính xin Thiền sư cho chúng tôi được chuyển đến Thiền sư thắc mắc của dân chúng Hà Nội khi đứng xem đoàn tăng thân Làng Mai hàng năm trăm người với nhiều quốc tịch khác nhau thanh thản tiến vào Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình dự Phật Đản LHQ Vesak 2008, rằng: “Đạo Phật Làng Mai làm sao hấp dẫn được một lượng người ngoại quốc đi theo đông đảo thế?”Kính nhờ Thiền sư giải đáp hộ.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Tôi vắng mặt ở Việt Nam từ 1966. Trong thời gian ở nước ngoài, tôi dành ít nhất 30 năm, để chia sẻ tuệ giác và thực tập đạo Phật Việt Nam (sau nầy tôi thành lập Làng Mai ở Pháp nên có tên là Đạo Phật Làng Mai) với người Tây phương bằng những khoá tu, cộng với hàng trăm cuốn sách đạo Phật Việt Nam hiện đại hoá. Các khoá tu chung cho giới trẻ và trí thức, cũng có những khóa tu dành riêng các thầy giáo, các doanh nhân, giới bảo vệ môi trường, diễn viên điện ảnh Hollywood, dân biểu quốc hội Hoa Kỳ, cảnh sát, người giữ tù.v.v. Phần lớn người Tây phương cho biết họ theo đạo Phật Làng Mai vì những điều thông thường sau đây:

1). Đạo Phật đã có trên 25 thế kỷ, đến nay đạo Phật được trình bày lại với ngôn ngữ văn hoá mới của Việt Nam và thế giới, dễ hiểu, gần gũi với con người của thời đại. Đạo Phật không chỉ là một tôn giáo tín ngưỡng mà còn là nguồn tuệ giác sâu sắc, những phương pháp tu tập thực tế giúp cho mỗi cá nhân tháo gỡ được những khó khăn trong một thời gian tu tập ngắn (một khoá tu ngắn hạn có thể từ 7 đến 10 ngày). Nói cách khác, người phương Tây đến tu ở Làng Mai không phải để được hiến tặng một đức tin mà để được tiếp nhận một phương pháp thực tập kinh nghiệm, đem lại hạnh phúc cho mình, ngay bây giờ và ở đây;

2). Đức Phật không phải là một đấng tạo hoá hay một vị thần linh mà đích thực là một con người, một người đã đắc đạo, có tuệ giác cao siêu nhờ tu tập. Đạo Phật là một phương pháp sống nương vào tự lực hơn là nương vào một quyền lực linh thiêng bên ngoài không có giáo điều, không mặc khải, không xung đột báng bổ với bất cứ một truyền thống tâm linh nào, và trong bản chất đích thực của nó cũng không xung đột với khoa học hiện đại. Chúng tôi học đạo Phật và cũng học để biết các truyền thống khác như Thiên chúa giáo, Tin Lành, Hồi giáo...

Nhiều tín đồ Thiên chúa giáo, Tin lành, và các tôn giáo khác đến tu ở Làng Mai mà vẫn giữ nguyên tôn giáo mà họ đã theo. Có người giác ngộ muốn vừa làm Mục sư Tin Lành vừa làm Giáo thọ của Làng Mai. Sáng chủ nhật ông giảng bài với con chiên với phương pháp mới học ở Làng Mai, buổi chiều hướng dẫn thiền tập cho Phật tử Làng Mai. Nếu bề trên không cho phép thì ông chọn cái nghiệp mới là làm Giáo thọ. Trí thức và tuổi trẻ phương Tây rất thích điều nầy. 3.Đạo Phật Làng Mai được người phương Tây theo nhiều vì đạo Phật giúp họ tháo gỡ được những khủng hoảng giữa cha mẹ với con cái, vợ chồng, về đời sống xã hội, bế tắc về tâm linh đang diễn ra ở phương Tây hiện nay.

 2. Nguyễn Đắc Xuân- Kính thưa Thiền sư, những người đến Làng Mai tu tập được học và thực tập những nội dung gì?

Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Trước hết chia sẻ với họ cách hít thở, hành thiền, chánh niệm, phương pháp lấy ra những căng thẳng trong thân, trong tâm, tập nhận diện và ôm ấp những sợ hãi, đau buồn, lo lắng của mình. Nhìn sâu vào mình để có thể nhận diện được bản chất tâm hành đó. Rồi nhìn vào người thân của mình để nhìn thấy trong họ có căng thẳng trong thân, trong tâm để phát khởi lòng thương, chấp nhận họ. Nhờ sự lắng dịu trong thân và tâm, cởi bỏ được thái độ trách móc, với phương pháp ái ngữ và lắng nghe, hiểu được khó khăn và bức xúc, khổ đau, mơ ước của người khác, chấp nhận người khác và giúp đỡ được cho người khác. Đó là hiểu và thương. Lập lại được truyền thông đã mất giữa những người thân. Sau các khoá tu, nhiều phép lạ đã xuất hiện, vợ chồng tưởng cắt đứt vĩnh viễn lại hoà giải được, cha mẹ với con tưởng đã không thể hiểu nhau lại làm hoà được và thương kính nhau. Sau các khoá tu, chúng tôi không quyến rũ người ta theo đạo Phật. Nhưng khi họ đã thấy được hiệu nghiệm của đạo Phật họ xin quy y Phật và thọ năm giới.

Năm giới là sự thực tập cụ thể của tình thương.

Giới thứ nhất: bảo vệ sự sống,

giới thứ hai: chia thời gian và tài vật cho người khác, không ăn cắp, ăn trộm;

giới thứ ba: không lạm dụng tình dục,

giới thứ tư: ái ngữ và lắng nghe;

giới thứ năm: tiêu thụ trong chánh niệm (chỉ tiêu thụ những sản phẩm mang lại sự an lạc cho tâm mình, không rượu chè, ma-túy).

Tiếp đến họ được chia sẻ ý nghĩa của Tứ điệu đế và tùy theo ý nguyện, họ có thể đi sâu vào các lĩnh vực triết lý Phật giáo cao siêu khác.

 3. Nguyễn Đắc Xuân- Xin Thiền sư cho biết có thể áp dụng năm giới cho toàn xã hội phương Tây và Việt Nam được không?

Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Đó là ước muốn của Phật giáo. Nhiều Phật tử Việt Nam đã thực hiện 5 giới từ lâu rồi. Hàng triệu người trong hàng ngàn tăng thân theo đạo Phật Làng Mai trên thế giới đang thực hiện. Phật tử sinh hoạt đạo Phật ở Làng Mai (Pháp), Lộc Uyển (miền nam California, Mỹ), Bích Nham (Newyork, Mỹ), Bát Nhã (Bảo Lộc, Việt Nam) và ngay tại chùa Từ Hiếu (Huế) nầy nhiều Phật tử đang thực hiện. Nếu năm giới được đưa vào chương trình giáo dục quốc gia, thanh niên được chia sẻ và thực tập năm giới là một hồng ân của dân tộc. Thực hiện năm giới là cứu nạn cho con người hiện nay.

 4. Nguyễn Đắc Xuân- Kính xin Thiền sư cho vài ví dụ!

Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Thực hiện giới thứ nhất là muốn bảo vệ sự sống thì phải sử dụng khả năng hiểu và thương để chấm dứt các cuộc xung đột trong phạm vi gia đình, cộng đồng, quốc gia và quốc tế, phải biết lắng nghe và nhìn sâu để tự hiểu mình và hiểu người khác, giải quyết những ngộ nhận để các dân tộc hiểu và thương nhau, lập lại hoà bình (ví dụ như chiến tranh ở I-rắc); thực tập giới thứ hai là không trộm cắp, không bóc lột, để trừ tận gốc bệnh tham nhũng, ăn cắp hiện nay. Thực hiện giới thứ năm là góp phần bảo vệ môi trường bằng cách sản xuất và tiêu thụ có ý thức chánh niệm. Một số tu viện của đạo Phật Làng Mai đã bắt đầu dùng điện mặt trời, ô-tô không chạy bằng xăng mà chạy bằng dầu thực vật, v.v.

 5. Nguyễn Đắc Xuân- Những đại biểu thuộc nhiều tôn phái Phật giáo trên thế giới đến dự Phật Đản LHQ Vesak 2008 tại Hà Nội vận đủ kiểu, đủ sắc màu vàng, nâu, đen trắng rất mới lạ. Tại sao Thiền sư và tăng thân làng Mai chỉ với áo nâu và chiếc nón lá?

Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Nón lá, chiếc khăn chít đầu và trang phục màu nâu là hình ảnh và màu sắc của dân tộc Việt Nam đã có hàng ngàn năm nay. Đạo Phật Làng Mai là đạo Phật Việt Nam, dù đã được hiện đại hoá nhưng cái gốc văn hoá Việt Nam thì phải rõ. Hơn bốn mươi năm trước tôi ra đi với chiếc nón lá và chiếc áo nâu, nay trở về cũng chỉ với chiếc nón lá và áo nâu. Bây giờ tôi thấy y áo lễ phục của các tăng sĩ Việt Nam mình màu sắc rực rỡ, gấm hoa, sang trọng quá nó gây cảm giác xa lạ với truyền thống bình dân Việt Nam. Tôi không muốn mình xa lạ với dân tộc mình. Áo nâu và nón lá là hình ảnh của đạo Phật Làng Mai đã quá quen thuộc với thế giới rồi thay đổi làm gì nữa và cũng không thể thay đổi được. Hình ảnh giới tu sĩ Phật giáo Việt Nam ở nước ngoài là thế đó!

 6. Nguyễn Đắc XuânLâu nay chắc Thiền sư có biết Việt Nam đang theo đuổi việc xây dựng một nền văn hoá “đậm đà bản sắc dân tộc”. Vậy, “bản sắc dân tộc” theo Thiền sư nghĩ là cái gì ? Cái bản sắc văn hoá dân tộc Việt đó đi vào đời sống hội nhập thế giới hiện đại ngày nay có gì khó khăn trở ngại không ạ?

Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Bản sắc văn hoá dân tộc có thể cảm nhận được nhưng nói ra cho đầy đủ thì rất khó. Người ta nói Làng Mai là một Việt Nam thu nhỏ trên đất Pháp. Người ta sống với Làng Mai họ có cảm giác như thế chứ nói cái gì ở làng Mai là mang bản sắc văn hoá Việt Nam thì khó. Về bản sắc dân tộc, tôi lấy một ví dụ: Ngày xưa cha ông mình đi ăn giỗ, đi sớm đi muộn gì cũng có phần ăn. Ăn giỗ xong trên đường về ghé bẻ một nhánh cây dọc đường xỉa răng, không sao cả. Bây giờ đi ăn giỗ phải đi đúng giờ, phải tính đến chuyện kẹt xe, nếu đi trễ sẽ phải ra nhà hàng ăn lót dạ trước khi quay xe trở về. Việt Nam nghèo nhưng cha ông ta có nếp sống nhàn nhã, thong thả, đến bữa ăn tất cả mọi người trong gia đình đều ngồi quanh mâm cơm, có thì giờ dạy bảo con cái, chuyện trò với người thân, kỵ giỗ đình đám quanh năm, cuộc sống gắn bó tâm tình thân thiết. Bây giờ thì ít khi bữa ăn có đủ mặt người thân trong gia đình, vợ chồng con cái ít có thì giờ gặp gỡ, trò chuyện với nhau, mỗi người có mỗi thời khoá biểu làm việc riêng, không phụ thuộc nhau. Kỵ giỗ không nhớ. Vì vậy nếu giữ cái bản sắc dân tộc cố hữu của mình thì sẽ bị cuộc sống hiện nay đào thải. Nếu chạy theo cuộc sống hiện nay thì sẽ mất gốc. Theo tôi, văn hoá Việt Nam là một cái mỏ vàng, ta phải khai thác, tinh lọc để lấy cho được thứ vàng ròng, rồi dùng ngôn ngữ và phương pháp hiện đại trình bày lại cho hợp với nếp sống hiện đại. Làng Mai đã làm như thế đối với đạo Phật truyền thống của Việt Nam và đã có kết quả.

 7. Nguyễn Đắc Xuân- Kính thưa Thiền sư, như báo chí vừa phản ảnh, lễ Phật Đản Liên Hiệp Quốc Vesak 2008 tại Hà Nội vừa qua đã đạt được kết quả rất to lớn. Theo nhận xét của Thiền sư cuộc đại lễ chưa từng có đó có gì cần phải góp ý nữa không?

Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Tôi hơi tiếc Ban tổ chức Đại lễ Vesak thiếu quan tâm đến giới trí thức hàng đầu của Việt Nam ở các Đại học, các Hội nhà văn, Hội sử học, Hội âm nhạc, và cả các tôn giáo khác. Phải có những thành phần ấy họ mới tiếp thu được kết quả của hội nghị để vận dụng vào cuộc đời ở những nơi, những giới mà ảnh hưởng của giới tu sĩ Phật giáo còn hạn chế.

Nguyễn Đắc Xuân- Kính bạch Thiền sư, còn rất nhiều vấn đề độc giả Hồn Việt muốn biết nữa, nhưng vì sức khoẻ của Thiền sư, chúng tôi xin được cám ơn Thiên sư ở đây. Kính chúc Thiền sư luôn sức khoẻ để Đạo Phật Làng Mai dồi dào năng lượng chia sẻ phương pháp tu học giúp những người đang đau khổ lập lại truyền thông tạo dựng lại hạnh phúc đã mất trên thế gian nầy. Kính chào Thiền sư.

Chùa Từ Hiếu, chiều 20-5-2008

Nguyễn Đắc Xuân thực hiện

(Nguồn: Hồn Việt Số 12, tháng 6-2008, đăng lại http://sachhiem.net/NDX/NDX002.php)

Sau khi nhận được bài Thiền sư Thích Nhất Hạnh trả lời báo Hồn Việt, GS Mai Quốc Liên có nhận xét qua thư điện tử: ” Da doc bai. Doi voi  nhieu nguoi doc cua Hon Viet thi day la nhung van de rat moi, sau sac va thuc te. Cam on NDX voi vi the dac biet cua minh da thuc hien duoc mot cong viec kho khan ma co luc toi nghi la kho thuc hien . Co mot dip nao do nho anh cho toi cam on va kinh chuc Thien su suc khoe va truong tho".

 
 
Các bài Người ấy trong tôi khác
Các bài Người ấy trong tôi